Welke trapasmaat heeft mijn fiets en waarom is dat belangrijk? - complete gids november
Wil je de trapas van je fiets vervangen of je gewone fiets elektrisch maken met een middenmotor? Dan kom je al snel een belangrijke vraag tegen: welke trapasmaat heeft mijn fiets?
Misschien zie je bij een ombouwset afmetingen zoals 68 mm, 73 mm, 100 mm of 120 mm staan. Of je komt termen tegen als BSA, PressFit en BB92. Als je niet dagelijks aan fietsen sleutelt, kan dat behoorlijk verwarrend zijn.
Toch is het belangrijk om deze maten goed te begrijpen. De trapas en het trapashuis bepalen namelijk welke onderdelen je kunt monteren. Bij een ombouwset met middenmotor is de beschikbare ruimte rond het trapashuis vaak doorslaggevend.
In deze complete gids leggen we uit wat de trapasmaat precies is, hoe je deze kunt opmeten en welke verschillen belangrijk zijn bij het kiezen van een elektrische ombouwset.
1. Wat is een trapas?
De trapas is onderdeel van het aandrijfsysteem van je fiets. Hij bevindt zich onderaan het frame, op de plek waar de crankarmen en pedalen samenkomen.
Wanneer je trapt, draaien de crankarmen om de trapas. De lagers zorgen ervoor dat dit soepel kan gebeuren.
Het framegedeelte waarin de trapas wordt gemonteerd, noemen we het trapashuis.
Dit onderscheid is belangrijk, omdat de termen trapas en trapashuis vaak door elkaar worden gebruikt.
Wanneer iemand vraagt naar de trapasmaat voor een middenmotor, wordt meestal de breedte van het trapashuis bedoeld.
Bij het vervangen van een traditionele trapas moet je daarnaast rekening houden met de lengte en uitvoering van de as zelf.
2. Waarom is de trapasmaat belangrijk?
De trapasmaat bepaalt welke trapas, lagers en soms welke crankstellen bij je fiets passen.
Bij het elektrisch ombouwen van een fiets speelt deze maat een extra grote rol.
Een middenmotor wordt doorgaans rond of door het trapashuis gemonteerd. Bij bepaalde systemen wordt de bestaande trapas verwijderd om plaats te maken voor de motorconstructie.
Als het trapashuis te breed, te smal of van een afwijkende standaard is, kan de gekozen motor mogelijk niet worden gemonteerd.
Ook de binnendiameter en de vorm van het frame zijn belangrijk.
Daarom is het verstandig om de maat te controleren voordat je een ombouwset bestelt.
3. Wat betekent een trapasmaat van 68 mm?
Een trapashuis van 68 mm breed komt veel voor bij stadsfietsen, trekkingfietsen en verschillende andere fietsmodellen.
De maat verwijst naar de breedte van het framegedeelte waarin de trapas is gemonteerd.
Het gaat dus niet om de totale lengte van de trapas of de afstand tussen de pedalen.
Bij veel fietsen met een BSA-trapashuis is 68 mm een gangbare maat.
Voor verschillende middenmotor-ombouwsets bestaan uitvoeringen die geschikt zijn voor BSA-trapashuizen van 68 tot 73 mm.
Dat betekent echter niet dat iedere motor automatisch past. Ook de diameter, schroefdraad en beschikbare ruimte moeten kloppen.
4. Wat betekent een trapasmaat van 73 mm?
Een trapashuis van 73 mm is iets breder dan een uitvoering van 68 mm.
Deze maat komt onder andere voor bij mountainbikes en sommige trekkingfietsen.
Bij een BSA-trapashuis zijn de schroefdraadkenmerken doorgaans hetzelfde als bij de 68mm-uitvoering.
Het belangrijkste verschil is de breedte.
Sommige ombouwsets zijn ontworpen voor beide maten, maar dat moet expliciet in de specificaties staan.
Controleer daarom altijd het ondersteunde bereik van de motor.
5. Wanneer kom je 83, 100 of 120 mm tegen?
Niet alle fietsen hebben een trapashuis van 68 of 73 mm.
Bij bepaalde downhillfietsen komen bredere uitvoeringen voor, bijvoorbeeld 83 mm.
Fatbikes hebben soms trapashuizen van 100 of 120 mm, afhankelijk van het frame.
Een standaard middenmotor voor 68–73 mm is dan meestal niet geschikt.
Voor sommige motorsystemen bestaan speciale uitvoeringen voor bredere trapashuizen.
Let op: een motor voor 100 mm is niet automatisch geschikt voor ieder trapashuis van 100 mm. De standaard, diameter en montageruimte blijven belangrijk.
6. Wat is een BSA-trapas?
BSA is een veelgebruikte schroefdraadstandaard voor trapashuizen.
Je komt ook de termen Engelse draad en English threaded tegen.
Bij een BSA-trapashuis worden de lagercups of de trapas in schroefdraad van het frame gedraaid.
De gebruikelijke schroefdraadmaat is ongeveer 1,37 inch met 24 gangen per inch.
Een bijzonder kenmerk is dat de aandrijfzijde doorgaans linkse schroefdraad heeft.
Dat is belangrijk wanneer de trapas wordt gedemonteerd.
BSA komt veel voor en wordt door verschillende ombouwsystemen ondersteund.
Toch moet je ook bij BSA de exacte breedte controleren.
7. Wat is een PressFit-trapas?
Bij PressFit worden lagers of lagercups in het trapashuis geperst in plaats van in schroefdraad gedraaid.
Er bestaan verschillende PressFit-standaarden.
Voorbeelden zijn BB86, BB92, BB30 en PF30.
Deze systemen verschillen onder andere in breedte en binnendiameter.
Daarom is alleen de aanduiding PressFit onvoldoende om te bepalen of een middenmotor past.
Sommige ombouwsystemen ondersteunen bepaalde PressFit-standaarden met een specifieke adapter.
Andere combinaties zijn niet geschikt.
Controleer dit altijd bij de fabrikant van de ombouwset.
8. Welke trapasstandaarden bestaan er?
Hieronder staan enkele veelvoorkomende trapashuisstandaarden.
| Standaard | Veelvoorkomende breedte | Kenmerk |
|---|---|---|
| BSA | 68 of 73 mm | Schroefdraad |
| BSA breed | 83, 100 of 120 mm | Bredere uitvoeringen |
| Italiaans | 70 mm | Andere schroefdraad |
| BB86 | 86,5 mm | PressFit, circa 41 mm binnendiameter |
| BB92 | Circa 91,5 of 92 mm | PressFit, circa 41 mm binnendiameter |
| BB30 | 68 of 73 mm | Lagerpassing van circa 42 mm |
| PF30 | 68 of 73 mm | PressFit, circa 46 mm binnendiameter |
Deze tabel is bedoeld als oriëntatie. Binnen sommige standaarden bestaan varianten.
Voor een betrouwbare productkeuze moet je de exacte specificaties van het frame en de motor vergelijken.
9. Hoe meet je de breedte van het trapashuis?
De breedte van het trapashuis meet je van de ene buitenzijde van het framegedeelte naar de andere.
Gebruik hiervoor bij voorkeur een schuifmaat.
Stap 1: zet de fiets stabiel neer
Plaats de fiets in een stevige montagestandaard of zorg dat hij niet kan omvallen.
Stap 2: zoek het trapashuis
Dit bevindt zich onderaan het frame, tussen de crankarmen.
Stap 3: bepaal welke onderdelen de meting hinderen
Bij sommige fietsen kun je de breedte van het framegedeelte goed zien.
Bij andere fietsen zitten de crankarmen of lagercups in de weg.
Stap 4: meet het framegedeelte
Meet de breedte van het trapashuis zelf.
Meet niet de totale afstand tussen de buitenkanten van de crankarmen of lagercups.
Stap 5: noteer de uitkomst
Schrijf bijvoorbeeld 68 mm of 73 mm op.
Is de maat niet goed toegankelijk? Laat de meting dan uitvoeren door een fietsenmaker.
10. Moet de trapas eruit om te meten?
Niet altijd.
Bij sommige fietsen is de breedte van het trapashuis van buitenaf zichtbaar en meetbaar.
Maar bij andere constructies kunnen de lagercups of crankarmen de meting bemoeilijken.
Ook de binnendiameter en het type bevestiging zijn niet altijd betrouwbaar vast te stellen zonder demontage.
Wanneer je geen ervaring hebt met het verwijderen van crankstellen en trapassen, is professionele hulp verstandig.
Het gebruik van verkeerd gereedschap kan schroefdraad, lagers of crankarmen beschadigen.
11. Waarom is de binnendiameter belangrijk?
De breedte is niet de enige maat die telt.
De binnendiameter van het trapashuis bepaalt mede welk type trapas of motorbevestiging past.
Bij een BSA-trapashuis ligt de relevante binnendiameter rond 34 mm.
Bij verschillende PressFit-systemen komen grotere diameters voor, bijvoorbeeld 41, 42 of 46 mm.
Een middenmotor die is ontworpen voor een bepaald BSA-trapashuis kan daarom niet zonder meer in een PressFit-frame worden gemonteerd.
Zelfs wanneer beide frames ongeveer dezelfde breedte hebben, kan de constructie volledig verschillen.
12. Wat is het verschil tussen trapashuisbreedte en aslengte?
Dit is een veelvoorkomende bron van verwarring.
De trapashuisbreedte is de breedte van het framegedeelte.
De aslengte is de lengte van de as waarop de crankarmen worden bevestigd, bij systemen met een afzonderlijke trapasas.
Bij traditionele vierkante trapassen kun je bijvoorbeeld verschillende aslengtes tegenkomen.
De juiste aslengte hangt onder andere af van het crankstel en de gewenste kettinglijn.
Een trapashuis van 68 mm kan dus verschillende trapassen met uiteenlopende aslengtes gebruiken.
Bij de keuze voor een middenmotor wordt meestal eerst naar het trapashuis gekeken.
13. Wat is de kettinglijn?
De kettinglijn beschrijft hoe het voorste kettingblad ten opzichte van de achterste tandwielen staat.
Een goede kettinglijn helpt om de ketting soepel te laten lopen.
Bij de montage van een middenmotor kan de positie van het voorste kettingblad veranderen.
Daardoor kan de kettinglijn anders worden dan bij de oorspronkelijke fiets.
Een ongunstige kettinglijn kan leiden tot meer geluid, slijtage of schakelproblemen.
Controleer daarom niet alleen of de motor in het trapashuis past, maar ook of de aandrijving goed kan functioneren.
14. Welke invloed heeft de trapasmaat op een ombouwset?
Bij een middenmotor is de trapasmaat een belangrijk selectiecriterium.
Sommige motoren worden geleverd in verschillende uitvoeringen voor verschillende trapashuisbreedtes.
Andere systemen gebruiken adapters voor bepaalde standaarden.
De juiste keuze hangt af van:
-
De breedte van het trapashuis.
-
De binnendiameter.
-
Het type schroefdraad of PressFit.
-
De vorm van het frame.
-
De beschikbare ruimte rond de motor.
-
De kettinglijn.
-
De compatibiliteit met het crankstel en de aandrijving.
Alleen de breedte meten is dus een goed begin, maar niet voldoende voor iedere ombouw.
15. Past een middenmotor op iedere fiets?
Nee.
Veel fietsen kunnen worden omgebouwd, maar niet iedere fiets is geschikt voor iedere middenmotor.
Sommige frames hebben afwijkende trapasstandaarden.
Bij andere fietsen kan de motorbehuizing tegen het frame komen.
Ook achtervering, een brede onderbuis, kabelgeleiding of een bijzondere kettingkast kan montage bemoeilijken.
Controleer daarom vooraf de complete montagevoorwaarden.
Een passende trapasmaat betekent niet automatisch dat de hele ombouw zonder problemen mogelijk is.
16. Is een voorwielmotor minder afhankelijk van de trapasmaat?
Bij een voorwielmotor blijft de bestaande trapas meestal op zijn plaats.
Daardoor is de trapashuismaat doorgaans niet het belangrijkste montagecriterium.
Je moet dan vooral letten op de voorvork, de wielmaat, de aspassing, het remsysteem en de benodigde elektrische onderdelen.
Bij een achterwielmotor spelen onder andere de achtervork, de inbouwbreedte en de aandrijving een rol.
De juiste motorpositie hangt dus af van meer dan alleen de trapas.
17. Welke ombouwset past het beste bij mijn fiets?
Dat hangt af van je fiets en het gewenste gebruik.
Een middenmotor kan aantrekkelijk zijn wanneer je ondersteuning via de aandrijving wilt.
Een naafmotor kan in bepaalde situaties eenvoudiger te monteren zijn, omdat de bestaande trapas behouden blijft.
Vergelijk daarom:
-
Het type fiets.
-
De trapasstandaard.
-
De beschikbare montageruimte.
-
Het remsysteem.
-
De wielmaat.
-
De gewenste ondersteuning.
-
De technische compatibiliteit van alle onderdelen.
Laat je bij twijfel adviseren voordat je een ombouwset bestelt.
18. Welke onderdelen heb je nodig bij de montage?
Bij een elektrische ombouw kunnen verschillende onderdelen nodig zijn.
Denk aan:
-
De motor.
-
Een geschikte accu.
-
Een compatibel display.
-
De juiste kabels.
-
Bevestigingsmateriaal.
-
Eventuele sensoren.
-
Een passend kettingblad.
-
Crankarmen.
-
Eventuele adapters of afstandsringen.
Welke onderdelen precies nodig zijn, verschilt per systeem.
Sommige ombouwsets bevatten veel onderdelen, terwijl andere aanvullingen vereisen.
Controleer daarom altijd de inhoud van de gekozen set.
Voor trapasgerelateerde producten kun je kijken bij trapas en bijbehorende onderdelen.
19. Zijn afstandsringen altijd nodig?
Nee.
Bij sommige montages zijn afstandsringen nodig om de motor of lagercups correct te positioneren.
Bij andere montages zijn ze niet nodig of gelden specifieke instructies.
Gebruik alleen de afstandsringen die door de fabrikant voor jouw combinatie worden voorgeschreven.
Willekeurig extra ringen plaatsen kan invloed hebben op de bevestiging en de kettinglijn.
20. Kan ik een PressFit-fiets ombouwen met een middenmotor?
Dat hangt af van de specifieke standaard en het gekozen motorsysteem.
Voor bepaalde PressFit-trapashuizen bestaan passende adapters of speciale motoruitvoeringen.
Maar niet iedere PressFit-constructie wordt ondersteund.
Een BB92-frame is bijvoorbeeld technisch anders dan een PF30-frame.
Controleer daarom de exacte framegegevens en de montagehandleiding van de motor.
Laat bij twijfel beoordelen of de combinatie veilig en technisch verantwoord is.
21. Wat als mijn trapas kraakt?
Een krakende trapas kan verschillende oorzaken hebben.
Mogelijk zijn lagers versleten of is er speling ontstaan.
Maar geluiden rond de trapas kunnen ook afkomstig zijn van pedalen, crankarmen of andere onderdelen.
Controleer daarom niet alleen de trapas.
Blijft het geluid terugkomen, laat dan een fietsenmaker de oorzaak vaststellen.
Een krakend geluid betekent niet automatisch dat de volledige trapas moet worden vervangen.
22. Welke gereedschappen heb je nodig?
Voor een eenvoudige meting is een schuifmaat vaak voldoende.
Voor demontage kan meer gereedschap nodig zijn, afhankelijk van het systeem.
Voorbeelden zijn:
-
Een geschikte cranktrekker.
-
Een passende trapassleutel.
-
Inbussleutels.
-
Een momentsleutel.
-
Specifiek PressFit-gereedschap.
-
Montagegereedschap van de motorfabrikant.
Niet ieder gereedschap is geschikt voor iedere trapas.
Gebruik daarom altijd de voorgeschreven hulpmiddelen.
23. Veelgemaakte fouten bij het kiezen van een trapas
Alleen naar de breedte kijken. De standaard en binnendiameter zijn ook belangrijk.
Trapaslengte verwarren met trapashuisbreedte. Dit zijn verschillende maten.
Aannemen dat iedere stadsfiets 68 mm heeft. Controleer altijd je eigen fiets.
Een PressFit-trapas als BSA behandelen. De montagewijze is anders.
Geen rekening houden met de motorbehuizing. De motor moet ook buiten het trapashuis voldoende ruimte hebben.
De kettinglijn vergeten. Een motor die past, moet ook goed met de aandrijving samenwerken.
Onderdelen bestellen zonder typenummers te controleren. Dat vergroot de kans op een verkeerde aankoop.
24. Extra aandachtspunten voor montage in november
November is een goed moment om je fiets te controleren wanneer je hem wilt ombouwen voor het komende seizoen.
Werk bij voorkeur in een droge, goed verlichte ruimte.
Maak de omgeving van het trapashuis eerst schoon, zodat vuil niet in de lagers of schroefdraad terechtkomt.
Controleer de staat van het frame op beschadigingen en corrosie.
Leg alle benodigde onderdelen klaar voordat je begint.
Houd daarnaast rekening met de instructies voor het veilig monteren en gebruiken van accu's en elektrische componenten.
25. Zo bereid je een ombouw goed voor
Voordat je een ombouwset kiest, kun je de belangrijkste informatie verzamelen.
Noteer het fietsmerk, model en bouwjaar.
Maak foto's van de trapasomgeving aan beide kanten.
Meet de trapashuisbreedte en bepaal zo mogelijk de standaard.
Controleer vervolgens de beschikbare ruimte voor de motor.
Bekijk ook de wielmaat, remmen en aandrijving.
Met deze informatie kun je veel gerichter beoordelen welke ombouwset geschikt is.
Veelgestelde vragen over trapasmaten
Hoe weet ik welke trapasmaat mijn fiets heeft?
Controleer de technische specificaties van je fiets of meet de breedte van het trapashuis met een schuifmaat.
Heeft iedere stadsfiets een trapas van 68 mm?
Nee. Hoewel 68 mm veel voorkomt, bestaan er andere maten en standaarden.
Wat is het verschil tussen 68 en 73 mm?
Het verschil is de breedte van het trapashuis. Bij BSA is de schroefdraadstandaard doorgaans gelijk.
Wat betekent BSA?
BSA is een veelgebruikte trapasstandaard met schroefdraad in het frame.
Wat is PressFit?
Bij PressFit worden lagers of lagercups in het trapashuis geperst in plaats van geschroefd.
Past een 68–73mm-middenmotor op iedere fiets?
Nee. Ook de binnendiameter, standaard, framevorm en montageruimte moeten geschikt zijn.
Moet ik mijn trapas verwijderen voor een middenmotor?
Bij veel middenmotor-ombouwsystemen wordt de bestaande trapas verwijderd. Volg de instructies van het specifieke motorsysteem.
Kan ik mijn trapasmaat meten zonder demontage?
Soms wel, maar niet bij iedere fiets kun je alle benodigde maten betrouwbaar vaststellen zonder onderdelen te verwijderen.
Kan ik een adapter gebruiken?
Voor bepaalde combinaties bestaan adapters. Controleer altijd of de fabrikant deze combinatie ondersteunt.
Waar vind ik passende trapasonderdelen?
Bekijk de beschikbare trapasproducten bij Ebikesets en vergelijk de specificaties zorgvuldig.
Conclusie: meet eerst, bestel daarna
De juiste trapasmaat is belangrijk wanneer je een trapas wilt vervangen of een fiets elektrisch wilt ombouwen.
Meet de breedte van het trapashuis, bepaal de standaard en controleer de binnendiameter en beschikbare montageruimte.
Vooral bij een middenmotor is het belangrijk om niet alleen naar de maat in millimeters te kijken.
Ook de framevorm, kettinglijn en technische compatibiliteit spelen een rol.
Weet je welke trapas je hebt? Bekijk dan de trapas en montageonderdelen bij Ebikesets en controleer welke producten geschikt zijn voor jouw fiets.
Zo voorkom je een verkeerde bestelling en kun je je ombouw goed voorbereiden.
